Podsumowanie warsztatów „Wprowadzenie do metody portfolio” realizowanych w latach 2024–2025

Od początku 2024 roku Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie realizuje program warsztatów „Wprowadzenie do metody portfolio”, skierowany do edukatorów kultury z całej Małopolski. Inicjatywa ta wpisuje się w szersze działania związane z konkursem Edukacyjna Gmina Małopolski (EGM), który od lat promuje rozwój osobisty i zawodowy mieszkańców, wspierając ideę uczenia się przez całe życie oraz przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu.

Metoda portfolio – narzędzie refleksji i rozwoju

Metoda portfolio, prezentowana w ramach warsztatów, umożliwia identyfikację i dokumentowanie kompetencji, pozwalając na ich świadome wykorzystywanie na rynku pracy. Warsztaty przygotowują lokalne instytucje kultury – domy kultury, biblioteki, szkoły – do wdrażania projektów edukacyjnych, w których rozwój kompetencji odbywa się w sposób uporządkowany, refleksyjny i praktyczny.

Warsztaty 2024 – fundament dobrej praktyki

Pilotażową wersję warsztatów zaprezentowano podczas IV Małopolskiego Kongresu Dyrektorów Domów Kultury w Zawoi w 2023 roku. Od stycznia do lipca 2024 r. odbyły się one w 55 gminach, z udziałem ponad 550 edukatorów kultury. Spotkania prowadzone były przez doradców zawodowych z Centrum Poradnictwa Zawodowego w Krakowie oraz zespołów zamiejscowych w Tarnowie, Nowym Sączu i Oświęcimiu.

Uczestnicy poznawali podstawy metody portfolio – jej zastosowanie w dokumentowaniu kompetencji nabytych zarówno w edukacji formalnej, jak i pozaformalnej. Warsztaty były okazją do refleksji nad rolą edukatorów kultury jako liderów wspierających rozwój jednostki. Wskazywano na potrzebę samopoznania i autorefleksji jako fundamentów edukacji dorosłych.

Edycja 2025 – czas na zielone kompetencje

W 2025 roku – od lutego do czerwca – program był kontynuowany w 45 gminach, angażując ponad 445 uczestników. Główną nowością tej edycji była tematyka zielonych kompetencji, uwzględniona również w kryteriach konkursowych EGM.

Zielone kompetencje, czyli umiejętności związane z ekologią, zrównoważonym rozwojem i odpowiedzialnością społeczną, zostały omówione jako istotny obszar działań edukacyjnych prowadzonych przez instytucje kultury. Uczestnicy poznali korzyści wynikające z ich wdrażania – od budowania świadomości ekologicznej, przez rozwój kompetencji praktycznych, po integrację społeczności lokalnych i wzrost atrakcyjności instytucji kultury.

Zielone kompetencje – edukacja dla zrównoważonej przyszłości

Działania świadomościowe związane z zielonymi kompetencjami mają znaczący wpływ na pracę edukatorów kultury. Przekładają się bezpośrednio na realizowane inicjatywy edukacyjne, wzbogacając ofertę instytucji kultury o treści związane z ekologią, odpowiedzialnością społeczną i zrównoważonym rozwojem. Dzięki temu edukatorzy nie tylko rozwijają kompetencje uczestników, ale także aktywnie budują bardziej świadome, ekologiczne i zaangażowane społeczności lokalne.

Edukatorzy mogą wprowadzać zagadnienia ekologiczne do zajęć i warsztatów, organizując działania związane z recyklingiem, tworzeniem ogrodów miejskich, kompostowaniem czy projektowaniem ekologicznych wnętrz. Domy kultury promują projekty artystyczne z materiałów odzyskanych, organizują wystawy i konkursy o tematyce środowiskowej. Współpracują z lokalnymi firmami i organizacjami, które wdrażają zrównoważone praktyki, realizując wspólne inicjatywy edukacyjne. Angażują społeczność lokalną w działania takie jak sprzątanie terenów zielonych, sadzenie drzew, budowa hoteli dla owadów czy wymiany rzeczy używanych. Organizują wykłady, pokazy filmowe i dyskusje z ekspertami, rozwijają kompetencje praktyczne uczestników poprzez warsztaty z uprawy roślin, zbierania deszczówki czy produkcji naturalnych kosmetyków. Projekty z recyklingu pobudzają kreatywność i innowacyjność, a działania proekologiczne budują świadomość i poczucie odpowiedzialności za środowisko.

Wnioski z warsztatów – co zyskali edukatorzy?

Warsztaty przyniosły uczestnikom szereg korzyści:

• Wzmocnienie kompetencji zawodowych.
• Pogłębienie samoświadomości.
• Inspiracja do działania lokalnego.
• Integracja środowiska edukatorów.

Edukatorzy kultury – liderzy zmiany

Edukatorzy kultury to osoby, które na co dzień pracują z różnorodnymi grupami wiekowymi, angażując uczestników w działania edukacyjne, artystyczne i społeczne. Ich kompetencje wykraczają daleko poza organizację wydarzeń – obejmują komunikację, kreatywność, wiedzę o lokalnym dziedzictwie, empatię i elastyczność w dostosowywaniu się do zmieniającego się świata. Instytucje kultury są miejscem dynamicznej edukacji – nieformalnej i pozaformalnej – która rozwija zainteresowania, wspiera samorozwój i stwarza przestrzeń do uczenia się przez całe życie.

Kontynuacja programu – inwestycja w przyszłość

Dzięki bardzo pozytywnemu odbiorowi programu, zapadła decyzja o jego kontynuacji. Trzecia edycja warsztatów „Wprowadzenie do metody portfolio” rozpocznie się w październiku 2025 roku, obejmując kolejne gminy i edukatorów, którzy będą mogli wzmacniać swoje kompetencje i inspirować lokalne społeczności do rozwoju.

Warsztaty „Wprowadzenie do metody portfolio” to nie tylko cykl spotkań – to strategia rozwoju kompetencji, która zmienia oblicze lokalnych instytucji kultury. Edukatorzy stają się liderami zmiany, a Małopolska – regionem, który konsekwentnie wspiera rozwój kompetencji i promuje uczenie się przez całe życie.

Dlaczego warto promować uczenie się przez całe życie?

Promowanie idei uczenia się przez całe życie na poziomie lokalnym to inwestycja w kapitał społeczny regionu. Przynosi ona wymierne korzyści:

• Rozwija kompetencje mieszkańców – zarówno zawodowe, jak i społeczne
• Wzmacnia zaangażowanie lokalnych instytucji w działania edukacyjne
• Buduje świadomość społeczną i ekologiczną
• Tworzy inkluzyjne przestrzenie dla różnych grup wiekowych i społecznych
• Pobudza innowacyjność i kreatywność w działaniach lokalnych
• Zacieśnia współpracę międzysektorową – edukacja, kultura, samorząd
• Umożliwia mieszkańcom odkrywanie i rozwijanie własnych talentów
• Wspiera integrację międzypokoleniową i społeczną
• Umacnia rolę instytucji kultury jako centrów edukacji nieformalnej
• Poszerza dostęp do wiedzy i umiejętności poza systemem szkolnym
• Zachęca do dialogu i współpracy w lokalnych społecznościach
• Podnosi poczucie sprawczości i motywację do działania

Razem budujemy kulturę uczenia się

Dzięki zaangażowaniu edukatorów i wsparciu instytucji regionalnych Małopolska staje się przestrzenią, w której edukacja nie kończy się w szkole, lecz trwa przez całe życie. Warto kontynuować te działania, bo to właśnie lokalne inicjatywy budują silne, świadome i aktywne społeczności.

Działania realizowane są w ramach zadania 2. Realizacji zadań na rzecz wspierania polityki edukacyjnej województwa, koordynacji działań w zakresie doradztwa zawodowego, promocji kształcenia zawodowego oraz idei uczenia się przez całe życie projektu „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych” finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności – Komponent A „Odporność i konkurencyjność gospodarki”, inwestycja A3.1.1 „Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie”.

Autor: Agnieszka Woźniak-Siedlik,
Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie