Rynek pracy zmienia się szybciej, niż myślisz.

Po wcześniejszych artykułach wiesz już, czym są kompetencje i kwalifikacje. Masz też świadomość, że to, co umiesz dziś, nie daje Ci gwarancji stałego zatrudnienia. Świat zmienia się szybciej niż kiedykolwiek. Sztuczna inteligencja i automatyzacja procesów mogą zmienić charakter Twojej pracy, a nawet sprawić, że niektóre stanowiska znikną. Potwierdzają to zarówno prognozy rynku, jak i analizy ekspertów.

Co możesz z tym zrobić? W którą stronę pokierować swoją karierę? Jakie decyzje podjąć, żeby nie zostać w tyle?

Zadbaj o swoje kompetencje. Zatrzymaj się na chwilę, przeanalizuj swoją sytuację i zdecyduj, czy chcesz rozwijać obecne umiejętności, czy może zdobyć zupełnie nowe i się przekwalifikować. To od Twoich działań zależy Twoja zawodowa przyszłość.

O tym, jak ważne jest dziś rozwijanie kompetencji, przeczytasz także w raporcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) pt. „Reskilling i upskilling jako odpowiedź na zmiany na rynku pracy”. Znajdziesz tam m.in. analizę trendów na rynku pracy wraz z danymi statystycznymi oraz przeobrażenia związane z podnoszeniem kompetencji i przekwalifikowywaniem się. Znajdziesz także diagnozę barier i korzyści związanych z tymi zjawiskami.

Dowiesz się również, jakie są bariery i korzyści upskillingu oraz reskillingu- zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Poznasz też najpopularniejsze formy podnoszenia kompetencji i kwalifikacji.

Reskilling i upskilling – co to właściwie znaczy?

Upskilling (z ang. podnoszenie kwalifikacji) to rozwijanie nowych umiejętności w ramach obecnego zawodu. Według Światowego Forum Ekonomicznego jest to proces uczenia się nowych kompetencji lub doskonalenia obecnych, aby lepiej wykonywać swoją pracę albo awansować.

W praktyce oznacza to rozwijanie umiejętności związanych z Twoimi aktualnymi obowiązkami. Celem jest większa efektywność, wyższa produktywność i gotowość na zmiany.

Reskilling (z ang. przekwalifikowanie, przebranżowienie) oznacza naukę zupełnie nowych umiejętności potrzebnych do wykonywania innej pracy. To rozwiązanie dla Ciebie, jeśli chcesz – lub musisz – zmienić zawód, branżę albo stanowisko.

Najczęściej jest to reakcja na spadek zapotrzebowania na dotychczasowe kwalifikacje.

Reskilling i upskilling to dwa różne procesy, ale wzajemnie się uzupełniają. Oba wpisują się w ideę uczenia się przez całe życie. Różnią się przede wszystkim celem.

Czym różnią się te procesy?

Reskilling przygotowuje Cię do nowego zawodu. Polega na zdobyciu zupełnie nowych kwalifikacji, które pozwolą Ci podjąć pracę w innej branży lub na innym stanowisku. To sposób na dostosowanie się do zmian na rynku pracy. Dzięki niemu zwiększasz swoje szanse na zatrudnienie i zmniejszasz ryzyko długotrwałego bezrobocia.

Upskilling nie oznacza zmiany zawodu. Jego celem jest zwiększenie Twojej wartości na obecnym stanowisku lub przygotowanie Cię do awansu w tej samej branży. Rozwijasz umiejętności, które pomagają Ci lepiej wykonywać pracę, zwiększać produktywność i budować zawodowy potencjał.

Dzięki temu podnosisz jakość swojej pracy, wzmacniasz swoją konkurencyjność i realnie przyczyniasz się do rozwoju organizacji, w której pracujesz.

Zmiany na rynku pracy nie są już prognozą- to realne wyzwanie.

Z badań wynika, że w ciągu swojej kariery zawodowej możesz zmienić zawód nawet cztery razy. To oznacza jedno – będziesz musiał/a stale się uczyć i dostosowywać do nowych warunków.

Coraz większego znaczenia nabierają dziś elastyczność, krytyczne myślenie oraz inteligencja emocjonalna. Już teraz World Economic Forum (Światowe Forum Ekonomiczne) wskazuje je w Raporcie o przyszłości zatrudnienia jako jedne z najbardziej poszukiwanych przez pracodawców.

Prognozy pokazują też skalę nadchodzących zmian. Do 2030 roku ma powstać 170 milionów nowych miejsc pracy, a 92 miliony stanowisk zniknie w wyniku transformacji rynku. Zmiany strukturalne i automatyzacja sprawią, że niemal połowa pracowników będzie musiała się przekwalifikować lub podnieść kwalifikacje. To wyzwanie dla pracowników, pracodawców i całych gospodarek.

Jak możesz zadbać o swój rozwój?

Możesz korzystać z tradycyjnych form kształcenia, takich jak szkolenia, kursy czy studia podyplomowe. Coraz częściej rozwój odbywa się jednak z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

W obliczu cyfryzacji i automatyzacji wiele osób samodzielnie decyduje się na przebranżowienie lub rozwijanie nowych kompetencji poza formalną edukacją. Warto też sięgnąć po publiczne i komercyjne platformy edukacyjne, webinary, kursy online czy programy mentoringowe. Wiele instytucji i firm oferuje dziś szkolenia dopasowane do aktualnych potrzeb rynku.

W tej sytuacji rozwój przestaje być wyborem – staje się koniecznością.

To, co dziś wiesz i potrafisz, jutro może już nie wystarczyć. Dlatego warto zrobić to już teraz – zanim rynek pracy zrobi to za Ciebie.

Autor: Edyta Walicka,
Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie