Aktywność zawodowa silversów

Wyniki badania warunków wydłużania aktywności zawodowej w Małopolsce – najważniejsze wnioski z raportu.

Czy potencjał osób po 50 roku życia jest w pełni wykorzystany na rynku pracy? Dane pokazują, że- niestety – wciąż nie.

W rankingu „Golden Age Index 2023” przygotowanym przez PwC, Polska zajęła 33. miejsce na 35 przebadanych krajów OECD.

Wskaźnik Golden Age Index (GAI), mierzący wykorzystanie potencjału osób 55+, w 55,4, podczas gdy średnia OECD to 68,1.

Dlaczego tak nisko?

• niższa aktywność zawodowa w wieku okołoemerytalnym
• nierówny wiek emerytalny kobiet i mężczyzn
•  stosunkowo wczesne wycofanie się z rynku pracy.

Aktywność zawodowa – liczby, które mówią same za siebie

W 2021 roku wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 50-89 lat w Polsce wyniósł 34,7%.

• mężczyźni 43,6%
• kobiety 27,7%

To aż 16 punktów procentowych różnicy.

Najwyższą aktywność widać w grupie 50-54 lata (81,4%), najniższy dla osób w wieku powyżej 65 lat (6,2%).

Nie bezrobocie, a bierność jest problemem

W grupie bezrobotnych osób w wieku 50-89 lat, większość stanowili mężczyźni (62,2%). Stopa bezrobocia (wg Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 2021 roku) w całej zbiorowości osób powyżej 50. roku życia wyniosła 2,3%. Najwyższa stopa bezrobocia w grupie wiekowej 50+ wystąpiła wśród osób w wieku 55-59 lat (2,8%). Na pierwszy rzut oka to dobra wiadomość – ale tylko pozornie.

W praktyce oznacza to, że osoby tracące pracę:

• rzadziej jej szukają
• częściej wycofują się z rynku pracy

To właśnie bierność zawodowa, a nie bezrobocie, jest tu największym wyzwaniem.

Kiedy kończymy pracę?

W zbiorowości pracujących w wieku 50+, z każdym rocznikiem liczba pracujących jest coraz mniejsza. W 2023 roku średni wiek przejścia na emeryturę wyniósł 62,6 lata:

• kobiety:60,7 lat.
• mężczyźni: 65 lat.

Co ważne:

• aż 95,8% kobiet przechodzi na emeryturę między 60 a 64 rokiem życia,
• 98,4% mężczyzn – w wieku 65+.

To pokazuje, że większość osób kończy aktywność zawodową natychmiast po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Od 2015 roku średni wiek mężczyzn, którym przyznano emeryturę, wzrósł o 2,2 lata. W tym samym czasie średni wiek kobiet pozostał identyczny – wynosił 60,7 lat, zarówno w 2015 jak i w 2023 roku.

Przedsiębiorczość jako alternatywa

Prawie 1/4 Polaków 50+ (23%) aktywnych zawodowo prowadzi działalność gospodarczą. Udział prowadzących działalność rośnie wraz z wiekiem. W 2023 roku w Polsce aż 44% aktywnych zawodowo w grupie 75+, to osoby samozatrudnione.

Dlaczego osoby 50+ wybierają własną firmę?

• potrzeba niezależności
•  chęć wykorzystania doświadczenia zawodowego
• możliwość osiągnięcia większych zarobków, niż w pracy na etacie
•  chęć realizowania marzeń o własnym biznesie.
• ponad połowa samozatrudnionych, wskazuje też na czynniki rodzinno-społeczne, takie jak: chęć bycia potrzebnym/potrzebną, ucieczka przed samotnością, możliwość wygodnego łączenia pracy i funkcji opiekuńczych czy osiągnięcie równowagi między pracą a życiem prywatnym.

Rozpoczynanie działalności gospodarczej przez osoby 50+ dość często podyktowane jest jednak koniecznością po utracie pracy na etacie oraz chęć kontynuowania pracy po przejściu na emeryturę.

Praca na emeryturze – rosnący trend

W grupie osób pracujących w wieku 60+, mających ustalone prawo do emerytury, ponad 90% to osoby, które nie przekroczyły 75 lat. Zarówno mężczyźni jak i kobiety z ustalonym prawem do emerytury, najbardziej aktywni zawodowo są w pierwszych latach po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.

W latach 2015-2023, liczba pracujących emerytów wzrosła o 48,4%. Średni wiek pracujących emerytów w 2023 roku wyniósł 67,3 roku, dla mężczyzn było to 68,9 roku, dla kobiet – 66,1 roku. Średnio w Polsce na 1000 osób pracujących w gospodarce narodowej przypada 62 emerytów podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pracy zarobkowej. W Małopolsce mamy średnio 57 pracujących emerytów na 1000 zatrudnionych.

Potencjał osób 50+ wciąż nie jest w pełni wykorzystany – problemem nie jest brak pracy, lecz zbyt częste wycofanie się z aktywności zawodowej, dlatego rośnie znaczenie elastycznych form zatrudnienia i samozatrudnienia.

Aby to zmienić, potrzebne są lepsze warunki pracy, większa elastyczność i wsparcie rozwoju, bo osoby po 50 roku życia to ogromny kapitał doświadczenia, który zdecydowanie warto wykorzystać. Bo „silversi” naprawdę są – jak mówi raport – na wagę złota.

Zainteresował Cię artykuł? Chcesz więcej informacji? Przeczytaj raport „Aktywność zawodowa silversów”.